Мүлктү лизингге берүү эрежелери

Лизингдин түшүнүктүү жана коопсуз шарттары

Акыркы жаңыртылган күнү
2026-жылдын 26-марты

Киришүү

Ушул Мүлктү лизингге берүү эрежелери (мындан ары — Эрежелер) Лизинг берүүчү менен Лизинг алуучунун (мындан ары ошондой эле — Тараптар, жана жалгыз санда — Тарап) лизинг келишимин түзүү, аткаруу жана токтотуу процессиңдеги мамилелерин жөнгө салат. Эрежелер лизинг келишиминин ажырагыс бөлүгү болуп саналат, ОсОО «Мотор Экспресс» компаниясынын расмий сайтында Интернет тармагында https://mexpress.kg/kg/rules/ дарегинде жарыяланган, жана лизинг келишиминин эки Тарабы үчүн аткарууга милдеттүү. Ушул Эрежелер Кыргыз Республикасынын аймагында жана анын чегинен тышкары колдонулат. Лизинг келишиминин Тараптарынын мамилелерине лизинг келишими түзүлгөн күндөгү колдонулган Эрежелер колдонулат.

Терминдер жана аныктамалар

1.1. Ушул Эрежелердин максаттары үчүн төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат (эгер Лизинг келишиминин же ага кошумча макулдашуулардын контекстинен так башкача маани чыкпаса):

  • «Лизинг берүүчү» — Кыргыз Республикасынын, Бишкек ш., Мичурин көч., 63 дареги боюнча катталган «Мотор Экспресс» ЖЧК лизинг компаниясы, каттоо номери 316380-3301-ООО, ИНН 02705202510027, ОКПО 33920613, ал тартылган жана/же өз каражаттарынын эсебинен Лизинг келишимин ишке ашыруунун алкагында мүлктү өз менчигине сатып алууга жана аны Лизинг алуучуга Лизинг предмети катары белгилүү бир төлөмгө, белгилүү бир мөөнөткө жана Лизинг келишиминде, ага тиркемелерде жана ушул Эрежелерде белгиленген шарттарда убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга берүүгө, андан ары Лизинг предметине болгон менчик укугу Лизинг алуучуга өтүү шарты менен берүүгө милдеттенет (Лизинг берүүчү өз балансындагы мүлктү Лизинг алуучуга сатууга да укуктуу).
  • «Лизинг алуучу» — Лизинг берүүчү менен түзүлгөн Лизинг келишимине ылайык Мүлктү (Лизинг предметин) белгилүү бир төлөмгө, белгилүү бир мөөнөткө жана белгиленген шарттарда убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга кабыл алууга милдеттүү юридикалык жак, жеке жак же жеке ишкер.
  • «Тараптар/Тарап» — чогуу алганда Лизинг берүүчү жана Лизинг алуучу, ошондой эле алар өз-өзүнчө аталганда.
  • «Келишим / Лизинг келишими» — финансылык ижара (лизинг) келишими, ага ылайык Лизинг берүүчү Лизинг алуучу көрсөткөн сатуучудан ал көрсөткөн Мүлктү өз менчигине сатып алууга жана бул Мүлктү, ошондой эле Лизинг берүүчүнүн карамагындагы башка Мүлктү белгилүү бир төлөмгө убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга ушул Эрежелерде жана Лизинг келишиминде белгиленген тартипте жана шарттарда берүүгө милдеттенет.
  • «Кайтарым лизинг» — финансылык ижара (лизинг) келишиминин бир түрү, анда мүлктүн сатуучусу бир эле учурда Лизинг алуучу болуп саналат.
  • «Сатуучу» — сатып алуу-сатуу келишимине ылайык Лизинг алуучу тандаган Мүлктү белгиленген мөөнөттө жана белгилүү бир төлөмгө Лизинг берүүчүнүн менчигине саткан юридикалык жак, жеке ишкер же жеке жак.
  • «Мүлк» (же «Лизинг предмети») — Лизинг келишимине ылайык лизингге берилүүчү жабдуу, транспорт каражаты, атайын техника, кыймылсыз мүлк же башка мүлк.
  • «Кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы» — Лизинг келишими боюнча кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы, ага ылайык Лизинг алуучу Мүлктү жана Документтерди Лизинг берүүчүдөн кабыл алат. Кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына кол коюлган учурдан тартып Мүлктүн сакталышы үчүн, бардык мүлктүк зыяндар жана тобокелдиктер боюнча жоопкерчилик Лизинг алуучуга өтөт.
  • «Камсыздандыруучу» — ижара мөөнөтүнүн ичинде Мүлктү жана жарандык жоопкерчиликти камсыздандырууну камсыз кылган камсыздандыруу компаниясы.
  • «Сервис уюму» — Сатуучу же өндүрүүчү (расмий дилер) же Лизинг берүүчү тарабынан ыйгарым укук берилген, лизинг мөөнөтүнүн ичинде Мүлктү кепилдик жана сервис тейлөөсүн жүргүзгөн уюм.
  • «Эсептешүү мезгили» — Лизинг алуучу ушул Лизинг келишими боюнча лизинг төлөмүн төлөй турган мезгил, ал календардык айга туура келет (ар бир эсептешүү мезгилинин башталышы жана аякташы тиешелүүлүгүнө жараша айдын биринчи жана акыркы календардык күнү болуп эсептелет).
  • «Лизинг төлөмү» — Лизинг алуучунун учурдагы эсептешүү мезгилинде Мүлктү убактылуу пайдаланууга берүү менен байланышкан Лизинг берүүчүнүн чыгымдарын жарым-жартылай акчалай жабуу суммасы жана Лизинг берүүчүнүн сый акысы (лизинг төлөмдөрү кайтарылбайт).
  • «Баштапкы төлөм» — Лизинг алуучу Лизинг келишимине ылайык төлөй турган акча суммасы. Баштапкы төлөмдүн суммасынан Лизинг берүүчү Лизинг келишимин аткарууга байланышкан финансылык чыгымдарды жабуу максатында 10% кармайт, анын ичинде лизинг предметин сатып алуу, камсыздандыруу жана келишимде каралган башка кызматтар боюнча чыгымдар. Кармалган сумма Лизинг алуучуга кайтарылбайт жана Лизинг келишими боюнча негизги карызды жабууга эсептелбейт.
  • «Лизинг келишиминин жалпы суммасы» — баштапкы төлөмдүн суммасын, келишимдин бүткүл мөөнөтү үчүн бардык лизинг төлөмдөрүнүн суммасын жана сатып алуу баасын камтыган сумма. Пени, айыптар, зыяндар, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузгандыгы үчүн мамлекеттик органдар тарабынан салынган айыптар, анын ичинде КР Жол кыймылынын эрежелерин бузуу үчүн айыптар, Лизинг келишиминин жалпы суммасына кирбейт.
  • «Сатып алуу баасы» — лизинг мөөнөтү аяктагандан кийин төлөнүүчү, төлөнгөндөн кийин Мүлк Лизинг алуучунун менчигине өтүүчү баа.

1.2. Лизинг келишимин аткарууда Тараптар ушул Эрежелерди жетекчиликке алышат, эгерде ушул Эрежелердин жоболору Лизинг келишиминин текстине түздөн-түз киргизилгендей болуп эсептелет.

1.3. Ушул Эрежелер менен Лизинг келишиминин ортосунда карама-каршылыктар болгон учурда, Лизинг келишимине каршы келбеген бөлүгүндө ушул Эрежелер колдонулат.

Мүлктү сатып алуу

2.1. Лизинг келишимине ылайык Мүлктү сатып алуу, төлөө жана аны Лизинг алуучуга убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга берүү боюнча өзүнүн негизги милдеттенмесин аткаруу үчүн Лизинг берүүчү:

  • 2.1.1. Мүлктүн сатуучусу менен Мүлктү сатып алуу-сатуу келишимин (мындан ары — «ССК») Тараптар Лизинг келишиминде жана ССКда белгилеген шарттарда түзөт;
  • 2.1.2. Лизинг алуучуга каржылоо берет. Лизинг келишими боюнча берилген каржылоонун курамына Мүлктүн төлөмү кирет.

2.2. Лизинг берүүчү өз алдынча салыктарды, жыйымдарды төлөйт, кошумча жабдууларды сатып алат, аларды орнотот жана жөнгө салат, ошондой эле Лизинг келишимин түзүү жана аткаруу менен байланышкан, анын ичинде Мүлктүн Лизинг берүүчүнүн менчигинде болушуна байланыштуу келип чыккан башка милдеттүү төлөмдөрдү төлөйт.

2.3. Лизинг алуучу тарабынан ССКга кол коюу анын Мүлктү төлөө жана өткөрүп берүү шарттарын, ССКнын тараптарынын милдеттенмелерди аткарбагандыгы же талаптагыдай эмес аткаргандыгы үчүн жоопкерчилик шарттарын тааныгандыгын жана аларга макул экендигин, ошондой эле Мүлктү сатып алууда акылга сыярлык ишкердик практикасынын, жетиштүү этияттык жана сактык стандарттарына ылайык келээрин билдирет.

Мүлктү лизинг алуучуга өткөрүп берүү

3.1. Лизинг предмети Лизинг келишиминин бүткүл мөөнөтүнүн ичинде Лизинг берүүчүнүн менчиги болуп саналат жана Лизинг берүүчүнүн балансында эсептелет.

3.2. Лизинг берүүчү тарабынан Лизинг предметин берүү жана Лизинг алуучу тарабынан аны убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга кабыл алуу лизингге Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы менен таризделет.

3.3. Лизинг берүүчүнүн Лизинг предметин берүү милдети Сатуучу Мүлктү Лизинг берүүчүгө кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы боюнча өткөрүп бергенден кийин, ал камсыздандырылгандан жана Лизинг келишиминде каралган башка кызматтар көрсөтүлгөндөн кийин пайда болот жана лизингге Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына кол коюлгандан кийин токтотулат.

3.4. Лизингге Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы ССК боюнча Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы менен бир убакта кол коюлат. Ошентип, Мүлк Лизинг берүүчүдөн Лизинг алуучуга лизингге Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысында көрсөтүлгөн абалда өткөрүлүп берилет.

3.5. Мүлктү кабыл алууда Лизинг алуучу төмөнкүлөрдү текшерүүгө милдеттүү:

  • 3.5.1. Мүлк жөнүндө укук белгилөөчү жана техникалык документтерде камтылган жана ССК боюнча Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысында көрсөтүлгөн маалыматтардын иш жүзүндөгү маалыматтарга, ошондой эле коштоочу жана пайдалануу документтериндеги, Мүлктүн паспортундагы, ССКга жана Лизинг келишимине тиркелген спецификациядагы маалыматтарга шайкештигин;
  • 3.5.2. Мүлктүн комплекттүүлүгүн;
  • 3.5.3. Сырткы кароодо аныкталууга мүмкүн болгон кемчиликтердин бар-жогун.

3.6. Мүлктү текшерүү учурунда кандайдыр бир шайкеш келбөөчүлүктөр, комплект эмес болушу же кемчиликтер аныкталган учурда, Лизинг алуучу алар жоюлганга чейин Мүлктү Сатуучудан кабыл албоого милдеттүү.

3.7. Эгерде Лизинг келишиминде башкача каралбаса (мүлк Лизинг берүүчүнүн менчиги болгон учурлардан тышкары), Лизинг берүүчү Сатуучудан Лизинг алуучуга Мүлктү өткөрүп берүү учурунда текшерүүгө катышпайт, болгону ССК боюнча Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына кол коюу менен өткөрүп берүү фактысын гана каттайт.

3.8. Лизинг алуучу Лизинг берүүчүнүн катышуусуз Мүлктү түздөн-түз Сатуучудан кабыл алууга укугу жок.

3.9. Лизинг алуучунун Лизинг келишими боюнча Мүлктү кабыл алуу милдеттенмесинен бир тараптуу жана негизсиз баш тартуусуна жол берилбейт.

3.10. Эгерде лизинг предмети кыймылдуу мүлк (транспорт каражаттары, атайын техника, жабдуулар) болсо, аны пайдалануу жерине жеткирүү жана пайдаланууга жарактуу абалга келтирүү менен байланышкан бардык аракеттер Лизинг алуучу тарабынан өз күчү жана өз эсебинен жүргүзүлөт.

3.11. Лизинг мөөнөтү Тараптар Лизинг келишимине кол койгон күндөн тартып, Лизинг төлөмдөрүнүн графигине ылайык Лизинг келишими боюнча акыркы лизинг төлөмү белгиленген айдын акыркы календардык күнүнө чейин белгиленет. Лизинг мөөнөтүнүн аякташы Тараптардын Лизинг келишими боюнча укуктарынын жана милдеттеринин толук аткарылганга чейин токтотулушуна алып келбейт.

3.12. Лизинг берүүчү Сатуучунун ССКдан келип чыккан талаптарды аткаруусу үчүн Лизинг алуучунун алдында жооп бербейт.

3.13. Лизинг алуучу Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына кол коюлган күндөн тартып 3 күндүн ичинде ачкычтардын дубликатын жана Лизинг берүүчүнүн лизинг предметине тоскоолдуксуз жетүүсү үчүн зарыл болгон башка техникалык каражаттарды жасап, Лизинг берүүчүгө берүүгө же ачкычтардын экинчи комплектин жана лизинг предметине тоскоолдуксуз жетүү үчүн зарыл болгон башка техникалык каражаттарды даярдоого кеткен чыгымдарды Лизинг берүүчүгө төлөп берүүгө милдеттүү.

3.14. Лизинг алуучу Мүлктүн жок болушу (анын ичинде кокустук), жоголушу, бузулушу, уурдалышы, сынышы/бузулушу (анын ичинде кокустук), мөөнөтүнөн мурда эскириши, аны пайдаланууда кетирилген ката жана башка мүлктүк тобокелдиктер менен байланышкан бардык тобокелдиктерди, келтирилген зыян оңдолобу же оңдолбойбу, лизингге Мүлктү кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына кол коюлган күндөн тартып өзүнө алат.

3.15. Лизинг алуучу Мүлктүн Лизинг келишими боюнча аны пайдалануу максаттарына шайкеш келбөө тобокелдиктерин жана ушуга байланыштуу чыгымдарды өзү көтөрөт.

Мүлктү каттоо

4.1. Мамлекеттик органдарда каттоого тийиштүү лизинг предмети Лизинг берүүчүнүн атында, лизинг мөөнөтү боюнча, бир (1) календардык айга узартылып, катталат.

4.2. Лизинг берүүчү Продавецтен Имаратты өткөрүп алган күндөн тартып 10 (он) календардык күндүн ичинде лизинг предметин тиешелүү мамлекеттик органда каттоого алууга милдеттүү жана Лизинг алуучуга кабыл алуу-передача актсы менен лизинг предметин, анын колдонулушу үчүн керектүү документтер комплекти менен өткөрүп берүүгө милдеттүү (мурунку учурда Имарат Лизинг берүүчүнүн менчиги болсо, бул колдонулбайт).
Бул мөөнөт каттоо органдарынын суроо-талаптарына ылайык, кошумча документтерди берүү зарылдыгы болгондо узартылышы мүмкүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык.

4.3. Лизинг предметине тиешелүү укуктук документтердин түп нускасы Лизинг берүүчүнүн карамагында сакталат жана Лизинг алуучуга өткөрүлбөйт, Лизинг алуучу аларды камсыздоо компаниясына же мамлекеттик органдарга көрсөтүшү зарыл болгондо (техникалык паспорттор/ижаралык эмес кыймылдуу мүлк документтери тышкары). Транспорт каражаттары жана атайын техника үчүн техникалык талон, транспорт каражатын каттоо күбөлүгү, ошондой эле лизинг предметинин бир комплект ачкычы Лизинг алуучунун карамагында болот.

4.4. Каттоо маалыматтарын өзгөртүү, каттоону токтотуу же лизинг предметин (транспорт каражаты же атайын техника) каттоо органдарынан чыгаруу зарыл болгондо, Лизинг алуучу өз эсебинен жана күчү менен Лизинг берүүчүнүн көрсөтүлгөн убакыт жана жеринде Лизинг предметин берет.

4.5. Каттоо, каттоо маалыматтарын өзгөртүү, ошондой эле лизинг предметин каттоодон чыгаруу менен байланышкан бардык чыгымдарды Лизинг алуучу төлөйт. Эгер бул чыгымдарды Лизинг берүүчү төлөсө, Лизинг алуучу аларды 1 (бир) иш күнүнүн ичинде Лизинг берүүчүнүн эсебине кайтарышы керек.

Мүлктү пайдалануу шарттары

5.1. Лизинг алуучу, лизинг предметинин түрүнө жана максатына жараша, Лизинг берүүчүнүн алдын ала жазуу түрүндөгү макулдугусуз төмөнкүлөрдү жасоого укуктуу эмес:

  • 5.1.1. Лизинг предметин субарендага, сублизингге же ижарага берүү;
  • 5.1.2. Лизинг келишиминдеги өз укуктарын жана милдеттенмелерин (анын ичинде лизинг предметин пайдалануу укугун) үчүнчү жакка толугу менен же бөлүктүү өткөрүү;
  • 5.1.3. Лизинг предметин акысыз колдонууга берүү (ссуда);
  • 5.1.4. Лизинг предметин кандайдыр бир жол менен милдеттендирүү;
  • 5.1.5. Лизинг предметин такси катары колдонуу же ижарага берүү;
  • 5.1.6. Лизинг предметинин түстөрүн толук же бөлүкчө өзгөртүү, ошондой эле реклама материалдарын жайгаштыруу;
  • 5.1.7. Лизинг предметин Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары, Имущество камсыздандыруу келишими чагылдырылган аймактан тышкары колдонуу;
  • 5.1.8. Лизинг предметинде техникалык абалды сактоо үчүн зарыл болбогон өзгөртүүлөрдү киргизүү, мамлекеттик компетенттүү кызматтардын макулдугу талап кылынган жакшыртууларды жасоо;
  • 5.1.9. Лизинг предметин жарыштарга, тестирлөө же даярдоо иштерине, окутуу, жүктөрдү туура эмес же ашыкча жүктөм менен ташууга колдонуу.

5.2. 5.1.1 – 5.1.9 пункттарына алдын ала жазуу түрүндөгү макулдук Лизинг берүүчүнүн Лизинг алуучу менен кошумча келишим түзүшү аркылуу берилет. Лизинг алуучу лизинг предметинде жасалган бөлүнүүчү жана бөлүнбөөчү жакшыртуулар үчүн компенсация талап кыла албайт, монтаж жана демонтаж чыгымдарын төлөйт. Жакшыртуулардын ээлик укугу лизинг предметинин ээлик укугу менен бирге өтөт, бирок Лизинг берүүчү бөлүнүүчү жакшыртууларды демонтаждоону талап кыла алат.

5.3. Лизинг алуучу милдеттүү:

  • 5.3.1. Лизинг берүүчү өкүлдөрүнө лизинг предметинин абалын текшерүү үчүн тоскоолдуксуз кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу;
  • 5.3.2. Имуществин сактоо, максатына ылайык колдонуу, техникалык абалды сактоо, стандарттарга жана ПДДге ылайык колдонуу, бардык чыгымдарды өз эсебинен кармоо;
  • 5.3.3. Транспорттук каражаттар үчүн ПДД боюнча айыптарды https://tolom.kg/ сайты аркылуу көзөмөлдөө жана 5 календардык күн ичинде төлөө;
  • 5.3.4. Лизинг предметин техникалык абалда сактоо, учурдагы жана капиталдык ремонтту өз эсебинен жүргүзүү;
  • 5.3.5. Иш майда суюктук деңгээли, тормоз, муздаткыч жана шина басымы, датчиктердин абалы жана одометрдин иштешин көзөмөлдөө;
  • 5.3.6. Топливо, техникалык суюктук жана айнек жуучу каражаттар үчүн чыгымдарды төлөө;
  • 5.3.7. Имуществин таза кармоо, салонду тазалоо жана жуу;
  • 5.3.8. Жүк бөлмөсүн жана салонду жүк жүктөө/тушүрүү учурунда бузбоо;
  • 5.3.9. Пландык техникалык тейлөөгө берүү, кызмат көрсөтүүлөрдү төлөө жана документтештирүү, запчасттарды өз эсебинен алуу;
  • 5.3.10. Имуществин үчүнчү жактардан коргоо;
  • 5.3.11. Лизинг предмети мыйзамсыз ээликтен чыкса, аны кайтарып алуу жана чыгымдарды өз эсебинен жабуу;
  • 5.3.12. Лизинг предметин Лизинг берүүчүнүн пайдасына камсыздандыруу;
  • 5.3.13. 1 календардык күндөн ашык карыз болсо, лизинг предметин өз ыктыяры менен өткөрүп берүү же Лизинг берүүчү предметти өз күчү менен алуу;
  • 5.3.14. Спутник системасы орнотулган болсо, 3 календардык күн ичинде оңдоп-түзөөгө берүү, системаны өзгөртпөө;
  • 5.3.15. Лизинг берүүчүнүн талап кылганы боюнча осмотр үчүн берүү жана документтерди камсыздоо;
  • 5.3.16. Минимум жарым жыл сайын объектти техникалык абалын текшерүү үчүн көрсөтүү;
  • 5.3.17. Акт боюнча Имуществти нормалдуу абалда жана бардык документтер менен кайтаруу.

5.4. Лизинг алуучу тез арада Лизинг берүүчүнү кабардар кылат:

  • 5.4.1. Документтердин, ачкычтардын жана башка мүлктүн жоголушу;
  • 5.4.2. Түздөөгө мүмкүн болбогон кемчиликтер;
  • 5.4.3. Үчүнчү жактар тарабынан жасалган кошумча иштер/кызматтар жөнүндө, келишимдердин жана акттардын көчүрмөлөрү;
  • 5.4.4. Лизинг предметинин так жерин жана абалын 1 иш күндүн ичинде билдирүү;
  • 5.4.5. Штрафстоянкага жайгаштыруу, чыгымдарды төлөө;
  • 5.4.6. Кыска туташуу, өрт, суу ташкыны, авария жана газ жабдууларынын авариялары;
  • 5.4.7. Мыйзамсыз кирүүлөр, транспорттук каражаттар жана спецтехникага уруксатсыз кирүү.

5.5. Лизинг алуучу өз эсебинен аткарат:

  • 5.5.1. Лицензиялар, сертификаттар жана каттоолорду алуу;
  • 5.5.2. Жеткирүү, транспорттоо, монтаж жана пуско-налада иштерин жүргүзүү;
  • 5.5.3. Лизинг предметин колдонууга байланыштуу төлөмдөрдү, анын ичинде коммуналдык төлөмдөрдү төлөө.

5.6. Лизинг берүүчү укуктуу:

  • 5.6.1. Имуществти текшерүүгө, агрегаттарды салыштырып, сүрөттөп алуу;
  • 5.6.2. Мониторинг системасын орнотуу жана тейлөө;
  • 5.6.3. ПДД боюнча айыптарды көзөмөлдөө жана төлөтүү;
  • 5.6.4. Лизинг келишими боюнча маалыматты жеткирүү почта, email, SMS, WhatsApp, Telegram же авточалуу аркылуу;
  • 5.6.5. Лизинг предметин жана мүлк укуктарын үчүнчү жакка залогго берүү.

Эсептешүүлөр

6.1. Лизинг алуучу Лизинг берүүчүгө Лизинг төлөмдөрүн Лизинг төлөмдөрү графигинде (Лизинг келишимине №2 тиркеме) көрсөтүлгөн мөөнөттө жана суммаларда төлөп турууга милдеттүү, бул Лизинг келишиминин бүт мөөнөтү бою жүзөгө ашат.

6.2. Лизинг алуучу ошондой эле Лизинг берүүчү төлөгөн камсыздандыруу жана башка төлөмдөр боюнча Лизинг келишимине жана/же ушул Эрежелерге ылайык көрсөтүлбөгөн көбөйтүлгөн Лизинг төлөмдөрүн төлөөгө милдеттүү.

6.3. Төлөмдүн учуру (акчалай милдеттенмени аткаруу, төлөмдү жүргүзүү) Лизинг алуучу тарабынан Лизинг берүүчүнүн эсептик эсебине акчалардын чыныгы келиши менен аныкталат, Лизинг келишиминин шарттары сакталганда.

6.4. Эгер төлөмдөр бөлүнүп төлөнсө, тиешелүү төлөм Лизинг берүүчү акыркы бөлүгүн алганда жасалган деп эсептелет. Лизинг берүүчүнүн талап боюнча Лизинг алуучу төлөмдүн фактыларын тастыктаган документти көрсөтүүгө милдеттүү.

6.5. Лизинг алуучунун Лизинг төлөмдөрүн төлөө милдеттенмелери Лизинг келишими түзүлгөн учурдан баштап жаралат, Имуществону убактылуу ээликке алуу жана чыныгы пайдаланууга карабастан.

6.6. Предметти ээлик кылууда жана пайдаланууда кез келген тоскоолдуктар, анын ичинде кыймылдаткычты алыстан блоктоо (моторду өчүрүү), жоготуу, бузулуу, техникалык мүчүлүштүктөр же алынып коюу Лизинг алуучуну Лизинг төлөмдөрүн убагында төлөөдөн бошотпойт, Лизинг келишиминин мөөнөтүн узартууга же төлөмдөрдү азайтууга негиз болбойт.

6.7. Баштапкы төлөмдүн суммасы, төлөмдөрдүн суммасы жана төлөө мөөнөттөрү, Лизинг келишими боюнча жалпы суммасы, Лизинг алуучу Лизинг берүүчүгө төлөөгө милдеттүү, Предметтин сатып алуу баасы жана төлөө мөөнөтү, Предметти эрте сатып алуу суммасы (мындан ары – Транзакция жабуу суммасы) Лизинг төлөмдөрү графигинде көрсөтүлгөн, ал Лизинг келишиминин ажырагыс бөлүгү болуп саналат.

6.8. Эгер кезектеги Лизинг төлөмү ашыкча төлөнсө, ашыкча сумма кийинки Лизинг төлөмүнүн тиешелүү бөлүгүнө эсептелет, ал эми баштапкы төлөм үчүн ашыкча сумма биринчи төлөмдүн тиешелүү бөлүгүнө эсептелет.

6.9. Лизинг берүүчүнүн Лизинг келишимин аткаруу максатында сатып алынган Имуществону төлөө милдеттенмеси Лизинг алуучунун баштапкы төлөмдү төлөө милдеттенмесин аткарганга чейин жаралбайт.

6.10. Лизинг алуучу Лизинг берүүчүгө жалпы сумманы эрте төлөй ала турган укукка ээ, эгерде Лизинг келишиминин 4.4.3-пунктунун талаптары сакталса.

6.11. Эгер Лизинг келишиминде аткарылбаган акчалай милдеттенмелер бар болсо, Тараптар Лизинг берүүчүнүн талаптарын төлөөдө төмөнкү кезектүүлүктү белгилешет, төлөмдүн максатына карабастан:

  • биринчи кезекте – кечиктирилген Лизинг төлөмдөрү, карыздын жаралыш календардык тартибине ылайык;
  • экинчи кезекте – учурдагы Лизинг төлөмү;
  • үчүнчү кезекте – Лизинг берүүчүнүн чыгымдары, Лизинг келишиминин мөөнөтү бою жана Графикте эске алынбаган чыгымдар;
  • төртүнчү кезекте – пайыздар, айыптар, Лизинг берүүчүнүн акчаларын пайдаланууга кошулган кошумча суммалар;
  • бешинчи кезекте – ПДД бузулуштары үчүн административдик айыптар;
  • алтыинчи кезекте – Лизинг келишиминде каралган башка төлөмдөр.

Лизинг берүүчү талаптардын кезектүүлүгүн бир тараптуу өзгөртө алат. Эгер Лизинг алуучу бирден ашык Лизинг келишимине ээ болсо, төлөмдөр ар бир келишим боюнча өз алдынча төлөм көрсөтмөлөрү менен жасалышы керек.

6.12. Лизинг берүүчү Лизинг алуучунун милдеттерин үчүнчү жакка өткөргөн фактаны тааный алат, эгер үчүнчү жак төлөмдө Лизинг алуучунун атын, Лизинг келишиминин реквизиттерин жана аткарылган милдетти көрсөткөн болсо.

6.13. Лизинг алуучу Лизинг берүүчүнүн бир тараптуу (соттон тышкаркы) милдетти жана төлөмдөрдүн мөөнөтүн өзгөртүүсүнө макул, эгер ал төмөнкүлөргө байланыштуу болсо:

  • Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдары тарабынан акчалай саясаттын негизги критерийлеринин көбөйүшү;
  • Лизинг берүүчү тарабынан каржылоо үчүн алынган каражаттарга төлөмдөгү үстөк ставкасынын жогорулашы;
  • НДС, мүлк салыгы жана башка салык элементтеринин өзгөрүшү;
  • Предметти жеткирүү мөөнөтүнүн өзгөрүшү, Имуществону берүү мөөнөтүнүн өзгөрүшү;
  • Предметтин баасынын өзгөрүшү;
  • Баштапкы бааны түзүү;
  • Лизинг берүүчүнүн кошумча чыгымдары.

6.14. Лизинг төлөмдөрүнүн суммасы, үстөк ставка тууралуу Лизинг берүүчү кеминде бир ай мурда маалымдайт. Лизинг алуучу жаңы шарттарды кабыл алууга же бардык төлөмдөрдү эрте төлөөгө укуктуу. Эгер жооп алынбаса, Лизинг берүүчүнүн шарттары кабыл алынган деп эсептелет.

6.15. Эгер Лизинг алуучу милдетти аткарбаса же аны аткара албай турганы айкын болсо, Лизинг берүүчү:

  • 6.15.1. милдеттенмелерин токтотууга;
  • 6.15.2. милдеттенмени аткарбоого жана чыгымдарды өндүрүүгө укуктуу.

6.16. Лизинг келишими токтогондо, мурдагы төлөмдөр кайтарылбайт, Лизинг берүүчүнүн Имуществосун пайдалангандыгы үчүн акы катары эсептелет.

6.17. Эгер төлөм 3 күндөн ашык кечиксе, Лизинг берүүчү кыймылдаткычты алыстан өчүрүп, Предметти соттон тышкары алуу укугуна ээ.

6.18. Башка Лизинг келишимдери бар болсо, Лизинг берүүчү алган каражаттарды милдеттенмелер боюнча төлөмдөргө тиешелүү кезектүүлүк менен бурат.

  • кайсы бир милдеттенмени төлөө;
  • кейинки Лизинг төлөмдөрү;
  • калган чыгымдар жана айыптар, пенялар, үстөк суммалар;

Бир кезектүүлүктө төлөнгөн сумма биринчи кезектеги милдетке эсептелет.

Камсыздандыруу

7.1. Лизинг келишиминин бүт мөөнөтү бою Имущество камсыздандыруу шарттарына ылайык милдеттүү түрдө төмөнкү коркунучтар боюнча камсыздандырылууга тийиш: зыян, уурдоо, уурдалуу жана толук жок болуу (чындыкта жана конструктивдүү). Ошондой эле Имуществонун ээлик милдеттенмелери жана Имуществону башкарууга жана пайдаланууга уруксат берилген адамдардын жарандык жоопкерчилиги да милдеттүү камсыздандырууга кирет.

7.2. Имуществону жана жарандык жоопкерчиликти бардык түрлөрү боюнча камсыздандыруу премиясынын төлөөчүсү — Лизинг алуучу, ушул Эрежелерде каралган учурлардан башка.

7.3. Лизинг предметун камсыздандыруу лизингдин бүт мөөнөтү боюнча, андан тышкары бир календардык айга кошумча, Лизинг предметин колдонуунун жана ээлик кылуунун бардык үзүлүүлөрүнө карабастан жүргүзүлөт.

7.4. Имуществону камсыздандыруу келишими (полис) боюнча камсыздандыруу суммасы анын наркына ылайык Страховщик эрежелерине ылайык аныкталат:

  • 7.4.1. Имущество биринчи жылы үчүн камсыздандыруу келишиминин түзүлгөн учурда — сатып алуу келишиминдеги баага ылайык Лизинг берүүчү тарабынан жүргүзүлөт;
  • 7.4.2. Кейинки мезгилдер үчүн камсыздандыруу келишиминин түзүлгөн күнүндөгү эскирүү менен эсептелген Имуществонун баасы боюнча — Страховщик компаниянын камсыздандыруу эрежелерине ылайык жүргүзүлөт.

7.5. Лизинг алуучуга Лизинг берүүчү тарабынан бекитилген камсыздандыруу келишиминин (полис) көчүрмөсү же дубликаты берилет. Страховщик компанияда камсыздандыруу окуясы камсыздандыруу келишиминин (полис) көчүрмөсү менен жөнгө салынат.

7.6. Лизинг предмети боюнча камсыздандыруу келишиминде пайдалануучу көрсөтүлөт:

  • 7.6.1. Лизинг берүүчү: транспорттук каражаттарды, атайын техниканы жана жабдууларды камсыздандырууда — жоготуу (уурдоо, уурдалуу, конструктивдүү жана толук жок болуу) коркунучтары; турак‑жай эмес объектисин камсыздандырууда — өрт, суу каптоо, жарылуу сыяктуу олуттуу зыян коркунучтары;
  • 7.6.2. Лизинг алуучу — башка бардык коркунучтар боюнча камсыздандырууда.

7.7. Төлөө шарттары:

  • 7.7.1. Кызмат көрсөтүлгөн камсыздандыруу премиясы бир жолку же бир нече мезгилге бөлүнүп, Лизинг келишиминин шарттарына ылайык төлөнөт;
  • 7.7.2. Лизинг берүүчү камсыздандыруу премиясын Имуществонун жоголуу (толук жок болуу, уурдоо) жана зыян (ущерб) коркунучтары боюнча ДКПде каралган кабыл алуу‑тапшыруу актынын күнүнөн баштап 12 (он эки) айга чейин төлөйт;
  • 7.7.3. Лизинг алуучу камсыздандырууну Лизинг берүүчү аккредиттеген камсыздандыруу компаниясында Лизинг келишиминин мөөнөтү бою жүргүзөт, 13‑(он үч) айдан баштап Лизинг алуучу бардык финансылык милдеттенмелерин аткарган күнгө чейин (кыркасы менен);
  • 7.7.4. Стороналар ортосунда кайра лизинг келишими түзүлгөн учурда Лизинг алуучу камсыздандырууну аккредиттелген компанияда, кабыл алынган күндөн баштап, ал берет жана бардык финансылык милдеттенмелер аткарылганга чейин жүргүзөт;
  • 7.7.5. Кыргыз Республикасынын мыйзамында каралган башка бардык коркунучтар боюнча камсыздандырууну Лизинг алуучу камсыздандыруунун бүт мөөнөтү бою жүргүзөт жана төлөйт.

7.8. Лизинг алуучу милдеттүү:

  • 7.8.1. өз алдынча камсыздандыруу эрежелерин жана келишимдин башка шарттарын, анын ичинде Страховщиктин веб‑сайтында жайгашкан эрежелерди окуп, сактоого;
  • 7.8.2. Имуществону камсыздандыруу эрежелерин сактоого;
  • 7.8.3. Имуществону камсыздандыруучу/полис, эрежелер жана Страховщик белгилеген шарттар боюнча пайдаланууга; эгер Страховщик же Лизинг берүүчү кошумча шарттар талап кылса, аларды өз эсебинен камсыз кылууга;
  • 7.8.4. өз эсебинен камсыздандыруу келишимине ылайык бардык милдеттенмелерди, анын ичинде уурулукка каршы коргоо каражаттарын орнотуу жана тейлөө милдеттерин жүзөгө ашыруу;
  • 7.8.5. камсыздандырууда шартталган учурда толук камсыздандыруу суммасы төлөнүүчү бардык шарттарды сактоого;
  • 7.8.6. камсыздандыруу келишими шарттарына каршы келген аракеттерден (же аракетсиздиктен) алыс болууга;
  • 7.8.7. камсыздандыруу окуясынын мүмкүнчүлүгүнө олуттуу таасир эткен жагдайлар тууралуу маалыматтар белгилүү болгондо Страховщик менен Лизинг берүүчүнү дароо (жазуу менен тастыкталып) билдирүүгө;
  • 7.8.8. Лизинг келишими эрте аткарылган учурда Имуществонун ээси өзгөргөнүн Страховщикке өз алдынча кабарлап, керектүү документтердин көчүрмөлөрүн берүү;
  • 7.8.9. доктор/полис боюнча келишимдин көчүрмөсүн жана кезектеги камсыздандыруу премиясынын төлөм‑төлөм тастыктоочу документтерди (квитанцияны) Лизинг берүүчүнүн колуна берүү.

7.9. Лизинг берүүчү Лизинг предметинин камсыздандыруу келишимин жарыялап, башка камсыздандыруу компаниясы менен келишим түзүүгө укуктуу, Лизинг алуучуну кабарлап документтерди жөнөтүп (эгер Лизинг берүүчү камсыздандыруу төлөөчү болсо).

7.10. Эгер Лизинг предмети жарым‑жартылай бузулса, камсыздандыруу төлөмү камсыздандыруу келишими (полис) боюнча Лизинг алуучуга төлөнөт.

7.11. Эгер Лизинг предмети бузулуп оңдолушу керек болсо, Страховщик же көзкарандысыз эксперттик уюмдун эсептөөсү боюнча акча төлөмү макулдашылмайынча, Лизинг берүүчү Лизинг алуучудан оңдоо иштерин жүргүзүүнү жана тийиштүү документтер менен фотоматериалдарды талап кыла алат. Керектүү документтер берилгенден кийин, жана Лизинг төлөмдөрү убагында төлөнгөндө, Лизинг берүүчү Страховщикке төлөмдү Лизинг алуучу эсебине жөнөтүү тууралуу буйрукту жолдойт. Эгер Лизинг алуучу оңдоо иштерин төлөбөсө, Страховщикке жөнөтүлгөн буйрукта алынган компенсациянын алуучусу оңдоо уюму көрсөтүлүшү мүмкүн.

7.12. Эгер Страховщик Лизинг берүүчүнүн камсыздандыруу төлөмүн толук же бөлөккө четке кагып койсо (мисалы, Лизинг алуучу камсыздандыруу премиясын толук/бөлөккө төлөбөсө), Лизинг алуучу өз эсебинен Лизинг предметин калыбына келтирүүгө милдеттүү жана 1 (бир) ай ичинде Лизинг предметин Страховщик менен Лизинг берүүчү карап чыгууга алып келүүгө милдеттүү.

7.13. Эгер Лизинг предмети уурдалган же бузулган учурлар Лизинг предметин анын максатында колдонууга мүмкүн болбой калса, Лизинг келишими бузулган Имущество боюнча (ошондой эле соттон тышкары бир тараптуу тартипте) токтотулат, жана Лизинг алуучу 7.14‑пунктта каралган варианттардан бирин тандап аткарууга милдеттүү.

7.14. Лизинг берүүчүнүн тиешелүү сурамы алынгандан кийин 10 (он) жумуш күндүн ичинде Лизинг алуучу төмөнкү варианттардан бирин тандап, Лизинг берүүчүнү жазуу түрүндө билдирүүгө милдеттүү:

  • а) камсыздандыруу төлөмүн Лизинг алуучу өз эсебинен алат; бул учурда Лизинг алуучу Лизинг келишими боюнча жабуу суммасын жана калган акчалай милдеттенмелерин төлөп, 10 (он) календардык күндүн ичинде төлөйт. Лизинг берүүчү төлөмдөн кийин Страховщикке компенсация алууга Лизинг алуучуну пайдалануучу катары көрсөтүп кат жөнөтөт;
  • б) камсыздандыруу төлөмүн Лизинг берүүчү алат жана аны Лизинг алуучунун милдеттенмелерин аткарууга жумшайт, анын ичинде жабуу сумма, калган акчалай милдеттенмелер. Эгер камсыздандыруу төлөмү жетишсиз болсо, Лизинг алуучу айырманы төлөйт; эсептөөлөр 10 (он) жумуш күндүн ичинде жүргүзүлөт.

7.15. Эгер белгиленген мөөнөттө Лизинг алуучу жазуу түрүндө чечимди билдирбесе же 7.14‑пункттагы талаптарды аткарбаса, Стороналар Лизинг алуучу 7.14‑пункттагы (а) вариантты тандаган деп эсептешет.

7.16. Финансылык милдеттенмелер аткарылып жана Лизинг алуучу менен Лизинг берүүчү Лизинг келишиминин токтотулушуна тастыктоочу документтерди кол коюп бүтсө, Имущество же анын жарактуу калдыктары Лизинг алуучунун ээлигине өтөт. Бул максатта, Страховщик камсыздандыруу төлөмүн берүү үчүн Стороналар өзүбүздүн укуктан баш тартып Страховщикке өткөрүүгө макул болушу мүмкүн.

7.17. Эгер Страховщик камсыздандыруу окуясы деп тааныбаса же 7.8‑пункттагы милдеттер бузулган болсо, жана бул бузуу компенсацияны бөлөккө же толук четке кагууга алып келсе, Лизинг алуучу Лизинг берүүчүнүн жабуу суммасын жана калган акчалай милдеттенмелерин төлөп жүрүүгө милдеттүү.

Тараптардын жоопкерчилиги

8.1. Лизинг келишими жана/же ушул Эреже шарттарын аткарбоо же туура аткарбоо үчүн Тараптар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, ушул Эрежелерге, Лизинг келишими жана анын тиркемелеринин шарттарына ылайык жоопкерчилик тартат.

8.2. Лизинг алуучу өзүнө берилген Мүлк үчүн толук материалдык жоопкерчилик тартат жана Лизинг берүүгө байланыштуу чыгымдар жана төлөмдөрдү, ошондой эле Лизинг келишими менен байланыштуу башка милдеттерди өз каражаты жана күчү менен аткарууга, Мүлктү Сатуу тараптан кабыл алуу, текшерүү, жүктөө жана Кыргыз Республикасына жеткирүү (жеткирүү келишимин түзүү кошулган) үчүн бардык чыгымдарды өз эсебинен төлөп берүүгө милдеттенет, ошондой эле кепилдик (сервис), техникалык тейлөө, бажы бекитүүлөрү, мамлекеттик органдарга каттоо, компоненттерди жеткирүү жана баасын төлөө, мүлк салыктарын, жыйымдарды жана башка төлөмдөрдү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, Лизинг келишимине жана ушул Эрежелерге ылайык төлөп турууга милдеттенет.

8.3. Лизинг алуучу Лизинг берүүгө байланыштуу келтирилген зыяндарды, пени, айып төлөмдөрдү, лизинг төлөмдөрдү жана башка санкцияларды, салыктарды жана милдеттүү төлөмдөрдү, ошондой эле Лизинг алуучунун милдеттерин аткарбоосу же туура эмес аткаруусу натыйжасында келип чыккан чыгымдарды Лизинг берүүгө төлөп берүүгө милдеттенет.

8.4. Үчүнчү тараптардын (аны менен катар компетенттүү мамлекеттик органдардын) дооматтары аныкталган учурда, эгерде Лизинг берүүчү күнөөлүү болбосо, Лизинг алуучу келишимдин жабылыш суммасын жана Лизинг берүүчүнүн чыгымдарын 10 (он) календардык күн ичинде төлөп берүүгө милдеттенет.

8.5. Лизинг алуучу Мүлктү ээлик кылуудан жана/же колдонууда, үчүнчү тараптын жашоосуна, саламаттыгына же мүлккө жана айлана-чөйрөгө келтирилген бардык зыяндар үчүн жоопкерчилик тартат.

8.6. Лизинг алуучу Лизинг келишими жана/же ушул Эреже шарттарын бузганда ага айып санкциялары колдонулушу мүмкүн. Айып санкцияларын колдонуу негиздери Лизинг келишими жана/же ушул Эреже менен белгилениши мүмкүн, ал эми айыптардын өлчөмү жана төлөм тартиби Лизинг келишими менен аныкталат.

8.7. Айып төлөмдөрдү (пенялар, айыптар) жана үстөмөнү төлөө Лизинг алуучуну ушул Эреже жана Лизинг келишими менен каралган милдеттенмелерден бошотпойт, ошондой эле Лизинг берүүгө келтирилген зыяндарды толук калыбына келтирүү укугун чектебейт.

Менчик укугунун өтүшү

9.1. Ишке ашырылган лизинг мөөнөтү же Долбор боюнча карызды эрте жабуу учурунда, Лизинг алуучу Долбордо каралган бардык каржылык милдеттерди, анын ичинде Бирок менен чектелбестен, Имуществонун сатып алуу баасын, лизинг төлөмдөрүн, айыптарды, доо-талаптарды жана Лизинг берүүчү тарабынан жасалган чыгымдарды жана Долбордо каралган башка төлөмдөрдү аткарган учурда, Имуществонун менчилиги Лизинг берүүчүдөн Лизинг алууга өтөт жана бул, тараптар тарабынан кол коюлган менчикке кабыл алуу-передачы актысынын (лизингти аяктоо актысы) негизинде жүзөгө ашат, ал тараптар кол койгондон кийин Лизинг Долборунун ажырагыс бөлүгү болуп эсептелет жана Имуществонун менчилигин мамлекеттик каттоо органдарында каттоо үчүн негиз болуп эсептелет.

9.2. Имуществонун менчилиги Лизинг берүүчүдөн Лизинг алууга лизингти аяктоо актысы боюнча жана анын түзүлгөн учурунда өтөт (керек болсо, лизинг мөөнөтү бүткөн учурда жана Долборду эрте аткаруу учурунда, Лизинг төлөмдөрү Графигинде көрсөтүлгөн сатып алуу баасына ылайык, Негизги ДКП боюнча сатып алуу-сатуунун келишимин түзүү мүмкүн). Эгерде Лизинг объектиси кыймылсыз мүлк болсо, менчиктин өтүшү мыйзамда каралган тартипте мамлекеттик каттоого алынууга тийиш.

9.3. Имуществону кайра каттоого байланыштуу бардык чыгымдарды Лизинг алучы көтөрөт.

9.4. Лизингти аяктоо актысынын же Негизги ДКП түзүлүшү төмөнкү шарттардын биргеликте аткарылышына байланыштуу:

  • Лизинг алучы тарабынан лизинг төлөмдөрүн аткаруу;
  • Лизинг алучы тарабынан сатып алуу баасын төлөө;
  • Лизинг алучы тарабынан Лизинг берүүчүгө болгон бардык карызды (көзөмөлдөнбөгөн себептерден көз карандысыз) жана төлөмдөрдү (лизинг төлөмдөрү, үстөк, айып, пеня, штраф) жабуу.

9.5. Лизинг объектинин сатып алуу баасы Тараптар тарабынан Лизинг төлөмдөрү Графигинде (Долборго тиркемеси №2) белгиленген.

9.6. Лизингти аяктоо актысы же Негизги ДКП түзүлгөн учурда, Имущество Лизинг алучунун ээлигинде болгондуктан, ал акт түзүлгөн учурдан баштап берилген деп эсептелет.

9.7. Лизингти аяктоо актысы же Негизги ДКП түзүлгөн учурда, Лизинг берүүчү Лизинг алууга экинчи ачкычтарды (эгер бар болсо) жана Имущество менен байланыштуу документтерди, анын ичинде менчикти тастыктоочу документтерди берет. Имуществонун менчилигин алгандан кийин Лизинг алучы Страховщикти дароо кат аркылуу кабарлоого милдеттүү. Бул кабар бербегендиктен келип чыккан терс натыйжалар Лизинг алучунун мойнуна жүктөлөт.

9.8. Лизинг алучы Лизинг берүүгө сатып алуу баасын төлөп, лизингти аяктоо актысы же Негизги ДКП түзбөй жана башка шарттарды аткарбаса, бул Долбор боюнча милдеттерди аткаруу деп эсептелбейт жана Имуществонун менчилиги Лизинг алууга өтпөйт.

9.9. Лизинг алучы Имуществону тиешелүү мамлекеттик органдарда мыйзамда белгиленген мөөнөттө каттоодон өткөрүүгө милдеттүү.

Долбордун мөөнөтү жана аны токтотуу тартиби

10.1. Лизинг келишими тараптар тарабынан кол коюлган күндөн тартып күчүнө кирет жана тараптар милдеттенмелерин толук аткарганга чейин күчүндө болот.

10.2. Лизинг берүүчү лизинг келишиминдеги милдеттенмелерди аткарбоо же бир жактуу сотко кайрылбастан токтотуу укугуна ээ, ошондой эле Лизинг предметин алуу үчүн чараларды көрө алат, Лизинг алуучуга алган бардык акчаларын кайтарбастан жана/же ушундай токтотуу менен пайда болгон зыянды компенсация кылбастан, Лизинг алуучуну жазма түрдө кабарлап, төмөнкү учурларда зыянды өндүрүүнү талап кыла алат:

  • а) Эсепке алынган мүлк колдонуунун шарттары лизинг келишими, ушул эрежелер жана мүлктүн таанылган максаты менен дал келбесе;
  • б) Лизинг алуучу мүлктү капиталдык жана учурдагы ремонтту белгиленген мөөнөттө же Лизинг берүүчүнүн талаптарына ылайык аткарбаса;
  • в) Лизинг төлөмдөрүнүн графигин бузуу же аткарбоо (лизинг келишимине тиркеме), мөөнөтүнөн 30 күндөн ашык кечиккенде;
  • г) Лизинг алуучунун лизинг төлөмдөрүнүн суммасын, анын ичинде үстөк ставкасын өзгөртүүгө макул эместиги;
  • д) Лизинг алуучу лизингди каттоо учурунда же анын ишке ашыруусу учурунда толук эмес, туура эмес, бурмаланган жана/же атайылап жалган маалымат бергенде;
  • е) Лизинг алуучунун Лизинг берүүчүнүн алдындагы башка милдеттенмелерин же жалпы лизинг эрежелерин бузуу;
  • ж) Лизинг алуучу Лизинг берүүчүнүн жазма макулдугусуз үчүнчү жак менен залог, сублизинг, субаренда же мүлктү башкарууга берүү боюнча келишим түзсө, же башкача жол менен мүлккө чектөө салса;
  • з) Лизинг алуучу лизинг келишими күчүндө турганда Лизинг берүүчүнү эки же андан көп жолу төлөмдөрдү кечиктирип төлөсө же толук төлөбөсө;
  • и) баштапкы төлөмдүн толук суммасын бербеген учурда;
  • к) Лизинг алуучу мүлктү камсыздандыруу милдеттенмелерин аткарбаса;
  • л) Лизинг берүүчүнүн жол эрежесин бузгандыгы үчүн төлөгөн айыппулдарын, коммуналдык төлөмдөрдү (суу, жылуулук, электр ж.б.) келишимде белгиленген мөөнөттө кайтарбаганда, ал жалпы айлык лизинг төлөмүнөн кем эмес же ашык суммада;
  • м) Мүлктүн же анын функцияларынын жоголушу;
  • н) Лизинг алуучу жөнүндө ликвидация башталышы, кылмыш же административдик иштер, аткаруу өндүрүшү жана мамлекеттик органдар тарабынан жүргүзүлүп жаткан башка иштер жөнүндө маалымат бар болсо;
  • о) Лизинг алуучуга Кросс-дефолт жарыяланган учурда;
  • п) Лизинг алуучу берген документтер, билдирүүлөр, маалыматтар жалган же туура эмес экендиги аныкталса;
  • р) Лизинг алуучу, кепилдик берүүчү же залог берүүчү мыйзамга ылайык банкрот деп табылган учурда;
  • с) Лизинг берүүчү интернет жана башка каналдар аркылуу лизинг мөөнөтүндө Лизинг алуучунун мүлкү боюнча чектөө же ажыратуу коркунучу бар жагдайларды аныктаса, бирок Лизинг берүүчүнүн жазма макулдугусуз;
  • т) Лизинг алуучунун (же кепилдик берүүчү/залог берүүчү) кайра уюштурулушу, ликвидациясы, ишмердүүлүктүн токтотулушу (жарандык эмес субъекттер үчүн), же өлүмү (жеке адамдар жана ишкерлик субъекттери үчүн) жөнүндө чечим кабыл алынганда.

10.3. Эгер Лизинг алуучу белгиленген график боюнча төлөмдөрдүн мөөнөттөрүндө толук же бөлүкчө төлөбөсө жана мүлктү убактылуу сактоо үчүн Лизинг берүүчүнө өткөрсө, Лизинг алуучуга 30 күндүн ичинде карызын төлөө мүмкүнчүлүгү берилет, бул мөөнөт ичинде Лизинг берүүчү бир жактуу келишимди токтотуу чечимин кабыл ала албайт.

10.4. 10.2-пункттагы негиздер боюнча лизинг келишимин токтотууда төмөнкү процедура колдонулат:

  • 10.4.1. Лизинг берүүчү Лизинг алуучуга лизинг келишимин токтотуу жөнүндө билдирүү жөнөтөт, сумманы төлөп берүү же карызды төлөп мүлктү кайтаруу талап кылынат. Лизинг алуучу билдирүүдө көрсөтүлгөн мөөнөттө сумманы төлөп же карызды төлөп мүлктү кайтарышы керек. Келишим билдирүү жөнөтүлгөн күндөн тартып токтотулган деп эсептелет.

10.5. 10.4.1-пунктта белгиленген мөөнөттө Сумманы төлөбөсө, Лизинг алуучу 1 күндүн ичинде мүлктү Лизинг берүүчөгө кайтарышы керек.

10.6. Мүлктү белгиленген мөөнөттө кайтарбоо Лизинг алуучунун өз ыктыяры менен кайтаруудан баш тартуусу катары каралат. Бул учурда Лизинг берүүчү өзү же үчүнчү жактарды тартуу менен кыймылдаткычты өчүрүп, мүлктү сотко кайрылбастан алууга укуктуу. Үчүнчү жактын мүлкү жоголгон коркунуч Лизинг алуучуга таандык.

10.7. Мүлктү алуу же кайтаруу Лизинг алуучунун лизинг келишиминдеги милдеттенмелерин аткаруудан бошотпойт. Аткарылбаган милдеттенмелерди сот аркылуу өндүрүүгө болот.

10.8. Эгер Лизинг берүүчү менен Лизинг алуучу бир нече лизинг келишимин түзсө, жана бирөөнү Лизинг алуучу бузган учурда, Лизинг берүүчү калгандарын да бир жактуу токтото алат. Бул шарт Кросс-дефолт боюнча макулдашылган жана бардык келишимдерге таандык.

Жыйынтыктык жоболор

11.1. Тараптар Лизинг берүүчүнүн Лизинг алучыга Долбордук лизинг келишими иштеп жаткан мезгилде жана анын күчүн жоготкондон кийин, ар кандай жол менен (почта, электрондук почта, факс, SMS ж.б.) лизингдик ишмердүүлүккө байланыштуу маалыматтарды (жарнама кирет), ошондой эле лизинг келишимине тиешелүү башка маалыматтар жана документтерди жөнөтүү укугун таанышат.

11.2. Лизинг берүүчү Лизинг алучунун макулдугусуз өз укуктары менен милдеттерин үчүнчү жакка өткөрүп берүү укугуна ээ, муну жазма түрдө Лизинг алучуга кабарлашы керек.

11.3. Эгерде бул Эреже же Лизинг келишими башкача көрсөтпөсө, бир Тараптын экинчи Тарапка жөнөткөн ар кандай билдирүүсү же маалыматы жазма формада жасалышы, ыйгарым укуктуу адам тарабынан кол коюлушу жана жеткирүүчүгө кабыл алынды деп расписка менен, кат аркылуу же электрондук байланыш аркылуу жөнөтүлүшү керек же Тараптын жайгашкан жерине жеткирилиши керек.

11.4. Эреже менен Лизинг келишиминде белгиленген шарттар дал келбеген учурда, Лизинг келишиминде белгиленген шарттар колдонулат, бул Эрежелерде так көрсөтүлгөн учурларды эсепке албаганда.

11.5. Лизинг келишими иштеп жаткан мезгилде, Тараптарга тиешелүү мамилелер Лизинг берүүчүнүн сайтына жайгаштырылган Эрежелердин редакциясына ылайык жүргүзүлөт: https://mexpress.kg/kg/rules/ жана Лизинг келишими түзүлгөн күндө күчүндө.

11.6. Тараптар Лизинг келишиминин милдеттерин аткарбагандыгы үчүн жоопкерчиликтен бошотулат, эгерде бул аткарбоо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, алдын ала аныкталбаган күчтөрдөн (форс-мажор) келип чыкса. Мындай абал пайда болгон Тарап, экинчи Тарапка жазма жана башка формада 3 (үч) күн ичинде кабар бериши керек. Форс-мажордук жагдайлар, бирок муну менен чектелбестен, табигый кырсыктар (сел, жер титирөө, өрт жана башка табигый же техногендик кырсыктар), эпидемиялар, өзгөчө абал киргизүү, массалык баш аламандык, мародерство, аскердик аракеттер ж.б. болушу мүмкүн. Бул учурда, Тараптардын милдеттерин аткаруу мөөнөтү мындай жагдайлардын узактыгына пропорционалдык узартылат.

11.7. Эгерде экинчи Тарапка белгиленген мөөнөттө форс-мажордук жагдайлар жөнүндө кабар берилбесе, бул жагдайлар болбогон деп эсептелет.

11.8. Эгерде п. 11.5. Эрежелерде көрсөтүлгөн жагдайлар жана алардын кесепеттери 2 айдан ашса, Тараптар лизинг келишимин аткаруунун кабыл алынуучу жолдорун аныктоо максатында кошумча сүйлөшүүлөрдү өткөрүүгө милдеттүү.

11.9. Бул Эрежелер менен жөнгө салынбаган бардык башка шарттар Лизинг келишими, анын тиркемелери жана Кыргыз Республикасынын күчүндө турган мыйзамдары менен жөнгө салынат.

© 2026, «Мотор Экспресс» ЖЧК. Бардык укуктар корголгон.